Задача 2. Напишите детям письмо от имени нашего дедушки Абая «Держитесь подальше от пяти вещей». 2-тапсырма. «Бес нәрседен қашық бол» атты Абай атамыздың атынан балаларға хат жазындар.
Қазақтың ұлттық спорт түрлері, дене тәрбиесі және ойындары, ұлттық ат спортынан, кейбір үстел және қимыл-қозғалыс ойындарынан және ұлттық күрес түрлерінен тұрады. Ат спортының түрлері:
аламан бәйге - алыс және өте алыс қашықтарға атшабыс,байте - ойлы қырлы жерлермен атшабыс,ат жегу - тез арада атты дайындау,ат омырауластыру - атты итерістіріп шеңберден шығару,аударыспақ - ат үстінде алысу,жорға жарыс - жорғалар сыны,құнан бәйге, дөнен бәйге, тай жарыс - жылқы түліктерінің жарысы,қыз қуу,көкпар - командалық ойын,жамбы ату - шауып келе жатып нысана көздеу,күміс ілу - жерден күміс тиынды ат үстінен іліп әкету,сайыс - ат үстінде қарумен жекпе-жек өткізу;
Ақыл-ой ойындары :
шатрантаж (шахматтың бір түрі),шатраш (дойбының бір түрі),тоғыз құмалақ - домалақ тас ойыны,саяттаушы құстарды аңға салу;
Күрес түрлері -
қазақ күресі,қатын күрес;
Жеңіл атлетика -
жаяу жарыс,жігіт жарыс,қатын жарыс;
Күш өнері -
балуан тас,түйе көтеру,өгіз жығу,асық ойындары және т.б.
1. Пысықтауышы бар сөйлемді белгілеңіз.
Е) Ұлы жібек жолында талай сауда көздері ашылды.
2. Бастауышы тұйық етістік, баяндауышы зат есімнен жасалған сөйлемді көрсетіңіз.
Д) Айту — біздің парызымыз.
3. Дара бастауыш бар сөйлемді белгілеңіз.
С) Біз бірлікті ойлаймыз.
4. Бастауышы тәуелдік жалғауында тұрған сөйлемді табыңыз.
В) Інім маған көмектесті.
5. Анықтауышы бар сөйлемді көрсетіңіз.
С) Көлдің деңгейі төмендеген.
6. Толықтауышты табыңыз. Досым қызық кітап сатып алды.
Е) Кітап.
7. Жақсыз сөйлемде болмайтын сөйлем мүшесін көрсетіңіз.
Е) Бастауыш
8. Бастауыш пен баяндауыштан тұратын сөйлемді белгілеңіз.
Д) Жалаң
9. Мақсат пысықтауышты табыңыз.
Бауыржан досымен бірге Алматыға оқуға барды.
В) Оқуға
10.Сөйлемде қимыл-әрекеттің жай-күйін, мезгілін, мекенін білдіретін тұрлаусыз мүшені көрсетіңіз
А) Пысықтауыш.
11. Кімдер? Нелер? сұрақтары қай сөйлем мүшесіне қойылатынын көрсетіңіз.
Д) Бастауыш.
12. Пысықтауыштың сұрағың табыңыз.
Е) Қайда?
13. Сөйлемнің баяндауышын толықтырыңыз.
Біз бұлақтардың көзін … .
Д) Аштық.
14. Себеп – салдар пысықтауышты табыңыз.
Қара алтынды игеру үшін көп жұмыс жасалып жатыр.
С) Игеру үшін.
15. Сөйлемде есімше қандай сөйлем мүшесі екенін белгілеңіз.
Менің айтар сөзім-осы.
Д) Анықтауыш.
16. Атау мен ілік септіктен басқа септік сұрақтарына жауап беретін сөйлем мүшесін көрсетіңіз.
С) Толықтауыш
17. Анықтауышты табыңыз.
Жер бетінде таза су ресурстары көп емес.
А) Таза
18. Баяндауыш қай сөз табынан жасалғанын көрсетіңіз.
Қымыз қандағы гемоглобинді көбейтеді.
В) Етістік.
19. Бастауышы жоқ жай сөйлемнің түрін белгілеңіз.
А) Жақсыз
20. Тек тұрлаусыз мүшелерді анықтаңыз.
В) Анықтауыш, толықтауыш.
21. Толықтауыш қай септікте тұрғанын көрсетіңіз. Ол бізбен кездесті.
Е) Көмектес септік.
22. Қазақ тілінде сөйлемнің соңында келетін сөйлем мүшесін көрсетіңіз.
Е) Баяндауыш.
23. Сөйлемдегі тұрлаулы мүшелерді көрсетіңіз.
Біз кеше мұражайға бардық.
В) Біз бардық.
24. Қайда? Қалай? Қашан? қай сөйлем мүшесінің сұрақтары екенін көрсетіңіз.
В) Пысықтауыш.
25. Пысықтауыштың түрін табыңыз.
Е) Мақсат.
Ат спортының түрлері:
аламан бәйге - алыс және өте алыс қашықтарға атшабыс,байте - ойлы қырлы жерлермен атшабыс,ат жегу - тез арада атты дайындау,ат омырауластыру - атты итерістіріп шеңберден шығару,аударыспақ - ат үстінде алысу,жорға жарыс - жорғалар сыны,құнан бәйге, дөнен бәйге, тай жарыс - жылқы түліктерінің жарысы,қыз қуу,көкпар - командалық ойын,жамбы ату - шауып келе жатып нысана көздеу,күміс ілу - жерден күміс тиынды ат үстінен іліп әкету,сайыс - ат үстінде қарумен жекпе-жек өткізу;
Ақыл-ой ойындары :
шатрантаж (шахматтың бір түрі),шатраш (дойбының бір түрі),тоғыз құмалақ - домалақ тас ойыны,саяттаушы құстарды аңға салу;
Күрес түрлері -
қазақ күресі,қатын күрес;
Жеңіл атлетика -
жаяу жарыс,жігіт жарыс,қатын жарыс;
Күш өнері -
балуан тас,түйе көтеру,өгіз жығу,асық ойындары және т.б.