Орта Азия елдерімен салыстырғанда Қазақстанда қаншалықты бала құқықтары сақталады?
- Өткен жылы біз әлем бойынша Бала құқықтары туралы тұжырымдаманың 30 жылдығы мен Қазақстанның балалар құқығы туралы конвенцияны ратификациялағанына 25 жыл толуын атап өттік. 1989 жылы әлемдік көшбасшылар "БҰҰ Бала құқықтары туралы Конвенциясы" атты құжатты бекітті. Қазақстан 1994 жылы Конвенцияны қабылдап, балалардың құқықтарын қорғауға уәде берді. Қазақстан уәдесін көп жағдайда орындай алды. 5 жасқа дейінгі балалар мен сәбилер өлім-жітімін төмендетуге қатысты оңтайлы көрсеткіштерге қол жеткізді. Қазіргі уақытта әрбір қазақстандық баланың толық көлемде білім алуға мүмкіндігі бар. Дегенмен, Конвенцияда баяндалғандай баланың барлық құқықтары толық көлемде іске асырылмайды. Проблемалар назардан тыс қалу қаупі бар балалардың белгілі бір санаттарына қатысты. Айта кету керек, аталған мәселелер – Орталық Азияның барлық елдері үшін өзекті. Бұл балаларды қатыгез қарым-қатынастан қорғау, көші-қон үдерістерінде балаларға көмек көрсету, әлеуметтік жұмысты дамыту, интернат мекемелеріндегі балалар және отбасын қолдауға арналған балама бағдарламалар мен қызметтерді дамыту, даму ерекшеліктері бар балаларды сапалы біліммен қамтумен тікелей байланысты.
1. Ыдыс-аяқты жууда химиялық сусабынның орнына құрғақ қышаны пайдалануға болады. Ол майды оңай кетіріп, сумен тез шайылады.
2. Кез келген ыдысты қайта жылтыратуда ас содасы таптырмас құрал.
3. Қыша мен ас содасын 1:3 пропорцияда араластырып, басында тесіктері бар бос құтыға салса, ыдыс жуатан жаңа эко-құрал ойлап табуға балады.
4. Қатып қалған дақтар мен тат басқан ыдыстар лимонның көмегімен оңай тазаланады.
5. Ыдыстың түбіндегі қаспақты кетіруге сірке суы көмектеседі. Ол үшін сірке суын 1:2 пропорцияда сумен араластырып, ыдыстың ішіне құйып, қақпақпен жауып қайнатыңыз.
Бөлмелер
1. Сірке суы тек ас үйде емес, сонымен қатар тұрғын бөлмелерді да тазартуға көмектеседі. Мысалы сірке суын 1:3 пропорцияда сумен араластырып, аяқ астындағы кілемнің дақтарын кетіруге болады.
2. Терезенің әйнектерін жылтыратуға кәдімді картоп көмектеседі. Картопты екіге бөліп, сол бөліктермен әйнектерді сүртіп, артынан құрғақ сүлгімен тағы бір рет сүртіп шығу керек.
3. Егер әйнектер қатты кір болмаса, оларды жай таза судың көмегімен жуып, газет немесе басқа да қағаздың көрегімен сүртуге болады. Қағаздың орнына суды жақсы сіңдіретін шүберекті алса да болады.
Жуынатын бөлме
1. Сірке суы жуынатын бөлменің кафелдерін де тамаша тазалайды. Тек артынша есікті ашып, жақсылап бөлмені желдетеп алсаңыз болды.
2. Дәретхананы тазалауда да сірке суын пайдаланған абзал. Ол тек тазалап қоймай, зиян микробтарды да өлтіреді.
3. Лимон немесе грейпфрутты екіге бөліп, әр бөлікті тұзға малып, жуынатын раковинаны тазалауға болады.
Орта Азия елдерімен салыстырғанда Қазақстанда қаншалықты бала құқықтары сақталады?
- Өткен жылы біз әлем бойынша Бала құқықтары туралы тұжырымдаманың 30 жылдығы мен Қазақстанның балалар құқығы туралы конвенцияны ратификациялағанына 25 жыл толуын атап өттік. 1989 жылы әлемдік көшбасшылар "БҰҰ Бала құқықтары туралы Конвенциясы" атты құжатты бекітті. Қазақстан 1994 жылы Конвенцияны қабылдап, балалардың құқықтарын қорғауға уәде берді. Қазақстан уәдесін көп жағдайда орындай алды. 5 жасқа дейінгі балалар мен сәбилер өлім-жітімін төмендетуге қатысты оңтайлы көрсеткіштерге қол жеткізді. Қазіргі уақытта әрбір қазақстандық баланың толық көлемде білім алуға мүмкіндігі бар. Дегенмен, Конвенцияда баяндалғандай баланың барлық құқықтары толық көлемде іске асырылмайды. Проблемалар назардан тыс қалу қаупі бар балалардың белгілі бір санаттарына қатысты. Айта кету керек, аталған мәселелер – Орталық Азияның барлық елдері үшін өзекті. Бұл балаларды қатыгез қарым-қатынастан қорғау, көші-қон үдерістерінде балаларға көмек көрсету, әлеуметтік жұмысты дамыту, интернат мекемелеріндегі балалар және отбасын қолдауға арналған балама бағдарламалар мен қызметтерді дамыту, даму ерекшеліктері бар балаларды сапалы біліммен қамтумен тікелей байланысты.
1. Ыдыс-аяқты жууда химиялық сусабынның орнына құрғақ қышаны пайдалануға болады. Ол майды оңай кетіріп, сумен тез шайылады.
2. Кез келген ыдысты қайта жылтыратуда ас содасы таптырмас құрал.
3. Қыша мен ас содасын 1:3 пропорцияда араластырып, басында тесіктері бар бос құтыға салса, ыдыс жуатан жаңа эко-құрал ойлап табуға балады.
4. Қатып қалған дақтар мен тат басқан ыдыстар лимонның көмегімен оңай тазаланады.
5. Ыдыстың түбіндегі қаспақты кетіруге сірке суы көмектеседі. Ол үшін сірке суын 1:2 пропорцияда сумен араластырып, ыдыстың ішіне құйып, қақпақпен жауып қайнатыңыз.
Бөлмелер
1. Сірке суы тек ас үйде емес, сонымен қатар тұрғын бөлмелерді да тазартуға көмектеседі. Мысалы сірке суын 1:3 пропорцияда сумен араластырып, аяқ астындағы кілемнің дақтарын кетіруге болады.
2. Терезенің әйнектерін жылтыратуға кәдімді картоп көмектеседі. Картопты екіге бөліп, сол бөліктермен әйнектерді сүртіп, артынан құрғақ сүлгімен тағы бір рет сүртіп шығу керек.
3. Егер әйнектер қатты кір болмаса, оларды жай таза судың көмегімен жуып, газет немесе басқа да қағаздың көрегімен сүртуге болады. Қағаздың орнына суды жақсы сіңдіретін шүберекті алса да болады.
Жуынатын бөлме
1. Сірке суы жуынатын бөлменің кафелдерін де тамаша тазалайды. Тек артынша есікті ашып, жақсылап бөлмені желдетеп алсаңыз болды.
2. Дәретхананы тазалауда да сірке суын пайдаланған абзал. Ол тек тазалап қоймай, зиян микробтарды да өлтіреді.
3. Лимон немесе грейпфрутты екіге бөліп, әр бөлікті тұзға малып, жуынатын раковинаны тазалауға болады.