Мәтінмен жұмыс
тындалыім оқылым
толағай сипатталған бөлікті
-тапсырма. мәтінді оқы. түсінгеніңді айт. қою қаріппен берілген
сөздердің мағынасын анықта. мәтіннен толағай сипатталған
тауып, оқы. оқиға желісіне сүйеніп, оның батырлығын сипатті
«саржан» деген аңшының әйелі - айсулу үл тауыпты. ға
- айсұлу ұл тауыпты. ға «толағай»
деген ат қойыпты,
с
толағай күн санап өсіпті. төрт жасында ол нағыз батырға айналыпты
есімен бірге аңға шығып, «атақты аңшы» атаныпты.
бір жылы жаңбыр жаумай, қуаңшылық болады. толағай анасынан
- жаңбыр қай жерге көп жауады? – деп сұрайды.
- тарбағатай тауында жаңбыр көп жауады, - дейді анасы.
толағай тарбағатай тауларына барады. бір тауды арқасына
ереді. ұзақ жүреді. бірақ шаршамайды.
жақындап келе жатқан үлкен тауды, оны көтеріп келе жатқан
толағайды көреді. сол кезде жаңбыр жауады. халық: «толағай! » — деп
айғайлап, қуанады.
толағай шаршайды. абайсызда аяғы тайғанап, құлайды. толағай
таудың астынан шыға алмай қалады. гүрілдеп тау жылайды. оның көз
жасы селдей ағады. содан бері бұл тау «толағай» деп аталады.
жазылым
5-тапсырма. мәтін бойынша сұрақтарға жауап бер.
1. толағай — кім?
2. толағайдың ата-анасының аты — кім?
3. тауды кім, не үшін көтеріп келді?
4. халық та, тау да не үшін қайғырды?
5. оның қандай екенін дәлелде.
акылым айтылым
плін мағынасын анықта.
Сөз таптары
Бастапқы формасы
Тұрақты белгілер
Тұрақсыз белгілерСинтаксистік рөліМысалы
Ертең оқушы3 мектепке барады
Оқушы3 – зат есім. Кім барады? Оқушы.Бастапқы формасы: оқушы.
Тұрақты белгілер: дара, туынды, жалпы, жанды, деректі;
Тұрақсыз белгілер: жекеше, атау септік.Кім барады? Оқушы (бастауыш).Барады – етістік. Оқушы (не істейді?) барады.Бастапқы формасы: бар.
Тұрақты белгілер: дара, туынды, болымды, салт;
Тұрақсыз белгілер: ауыспалы келер шақ.Оқушы (не істейді?) барады (баяндауыш).
Менің мектебім
Мектебім маған ұнайды. Менің алғашқы мектеп табалдырығын аттаған сәтім әлі есімде. Мектебім менің екінші үйімдей. Мен мектептен білім аламын. Осы мектепте мектеп жанындағы жазғы демалыста, достарыммен бірге лагерге боламын. Жазғы лагерь өте қызықты болады. Мен мектебімді мақтан тұтамын.