Төлеген Айбергенов - қазақ жазушысы, ақын, ғалым, тарихшы, педагог.
Төлеген Айбергенов 1937 жылы 8 наурызда Қара-Қалпақ АССР-інің Қоңград облысында колхозшылар отбасында дүниеге келген. Орта мектепті бітіргеннен кейін Низами атындағы Ташкент мемлекеттік педагогикалық институтының тарих-филология факультетіне оқуға түсіп, оны 1959 жылы бітірді.
Институтта оқуды аяқтағаннан кейін ол туған ауылына оралып, жергілікті мектепте орыс тілі мен туған жерінің тарихы пәнінің мұғалімі болып жұмыс істей бастады.
Төлеген Айбергеновтің өлеңдері тұңғыш рет 1957 жылы баспаға шықты. Бірінші кітабы «Арман Сапара» 1963 жылы жарық көрді. Одан кейін, 1965 жылы екінші - «Өмірге Саяхат» келді. Ақынның үшінші кітабы - «мдағы мыңаралар» қайтыс болғаннан кейін бір жылдан кейін - 1968 жылы жарық көрді. Таңдамалы шығармалар орыс тілінде «Шоқжұлдыз әлемі» деген атпен 1987 жылы жарық көрді. Осы жұмысы үшін Т.Айбергенов қайтыс болғаннан кейін, 1974 жылы әдебиет, өнер және сәулет саласындағы Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығына ие болды.
Төлеген Айбергенов көзі тірісінде екі ғана өлеңдер жинағын шығаруға қол жеткізді, бірақ бұл тамаша ақынның жарқын, ерекше шығармашылығы Қазақстанның қазіргі поэзиясында берік орын алды. Төлеген Айбергенов уақыт туралы және өзі туралы, туған жерінің байлығы мен сұлулығы туралы, адамның асқақ армандары туралы не жазса да, бәрінде де ол өте адал және шын жүректен.
Төлеген Айбергенов 1967 жылы 29 тамызда Нукуста қайтыс болды, онда ол қазақ жазушылары делегациясының мүшесі болды. Айбергенов Нукуста жерленген. Өзімен дос болған Мұқағали Мақатаев Айбергеновты соңғы сапарға шығарып салу үшін ұшып келді.
1945 жыл басталғанда фашистік Германия біржола күйреудің алдында ғана тұрды. 1944 жылдың жазғы-күзгі науқаны барысында Қызыл Армия фашистік 96-дивизия мен 24-бригаданы талқандады. Бұлар өз құрамының 50 процентінен 75 процентіне дейін айрылды.
(Ұлы Отан соғысы тарихынан)
...Бұл 1945 жылғы январь айының бас кезі болатын. Варшаваға жақын қалың орман арасында үлкен қол жатыр. Белорусь майданының тегеурінді 3-армиясының 79-атқыштар корпусына қарайтын 150-Идрицк дивизиясына жаңа күш келіп қосылды. Ылғи өрімдей жастар. Шамасы 19-24-25 жылы туғандар. Аз күн ішінде олар дивизия тарихымен танысып үлгерді. Оның жауынгерлік жолы жатқан бір дастан-ды. 1943 жылдың сентябрінде құрылып, Калинин облысын, Латвияны азат етуге қатысты. Идрицк батығындағы ұрыстарда ерекше көзге түсті. 1944 жылты 12-июньде Совет информбюросы былай деп жазды: «Новосокольниковтың солтүстік батыс аудандарында шабуылға шыққан 2-Прибалтика майданының әскерлері фашистердің қорғанысын бұзып өтіп, екі күннің ішінде 35 километр алға жылжыды. Сөйтіп, майдан бағытын 150 километрге кеңейтті. Майдан әскерлері шабуыл барысында ірі теміржол торабы болып табылатын Идрицк қаласын алып, 1000-нан астам елді пункттерді жаудан босатты».
Тап осы шайқаста ерлігімен көзге түскен 150-інші дивизияға сол жылғы 23-июньде 150-Идрицк атқыштар дивизиясы» деген атақ берілген.
Төлеген Айбергенов - қазақ жазушысы, ақын, ғалым, тарихшы, педагог.
Төлеген Айбергенов 1937 жылы 8 наурызда Қара-Қалпақ АССР-інің Қоңград облысында колхозшылар отбасында дүниеге келген. Орта мектепті бітіргеннен кейін Низами атындағы Ташкент мемлекеттік педагогикалық институтының тарих-филология факультетіне оқуға түсіп, оны 1959 жылы бітірді.
Институтта оқуды аяқтағаннан кейін ол туған ауылына оралып, жергілікті мектепте орыс тілі мен туған жерінің тарихы пәнінің мұғалімі болып жұмыс істей бастады.
Төлеген Айбергеновтің өлеңдері тұңғыш рет 1957 жылы баспаға шықты. Бірінші кітабы «Арман Сапара» 1963 жылы жарық көрді. Одан кейін, 1965 жылы екінші - «Өмірге Саяхат» келді. Ақынның үшінші кітабы - «мдағы мыңаралар» қайтыс болғаннан кейін бір жылдан кейін - 1968 жылы жарық көрді. Таңдамалы шығармалар орыс тілінде «Шоқжұлдыз әлемі» деген атпен 1987 жылы жарық көрді. Осы жұмысы үшін Т.Айбергенов қайтыс болғаннан кейін, 1974 жылы әдебиет, өнер және сәулет саласындағы Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығына ие болды.
Төлеген Айбергенов көзі тірісінде екі ғана өлеңдер жинағын шығаруға қол жеткізді, бірақ бұл тамаша ақынның жарқын, ерекше шығармашылығы Қазақстанның қазіргі поэзиясында берік орын алды. Төлеген Айбергенов уақыт туралы және өзі туралы, туған жерінің байлығы мен сұлулығы туралы, адамның асқақ армандары туралы не жазса да, бәрінде де ол өте адал және шын жүректен.
Төлеген Айбергенов 1967 жылы 29 тамызда Нукуста қайтыс болды, онда ол қазақ жазушылары делегациясының мүшесі болды. Айбергенов Нукуста жерленген. Өзімен дос болған Мұқағали Мақатаев Айбергеновты соңғы сапарға шығарып салу үшін ұшып келді.
Объяснение:
Отпен жазылған өмірбаян
Әңгімелер / Мақалалар
admin
12.02.2019
0
0
2529
1945 жыл басталғанда фашистік Германия біржола күйреудің алдында ғана тұрды. 1944 жылдың жазғы-күзгі науқаны барысында Қызыл Армия фашистік 96-дивизия мен 24-бригаданы талқандады. Бұлар өз құрамының 50 процентінен 75 процентіне дейін айрылды.
(Ұлы Отан соғысы тарихынан)
...Бұл 1945 жылғы январь айының бас кезі болатын. Варшаваға жақын қалың орман арасында үлкен қол жатыр. Белорусь майданының тегеурінді 3-армиясының 79-атқыштар корпусына қарайтын 150-Идрицк дивизиясына жаңа күш келіп қосылды. Ылғи өрімдей жастар. Шамасы 19-24-25 жылы туғандар. Аз күн ішінде олар дивизия тарихымен танысып үлгерді. Оның жауынгерлік жолы жатқан бір дастан-ды. 1943 жылдың сентябрінде құрылып, Калинин облысын, Латвияны азат етуге қатысты. Идрицк батығындағы ұрыстарда ерекше көзге түсті. 1944 жылты 12-июньде Совет информбюросы былай деп жазды: «Новосокольниковтың солтүстік батыс аудандарында шабуылға шыққан 2-Прибалтика майданының әскерлері фашистердің қорғанысын бұзып өтіп, екі күннің ішінде 35 километр алға жылжыды. Сөйтіп, майдан бағытын 150 километрге кеңейтті. Майдан әскерлері шабуыл барысында ірі теміржол торабы болып табылатын Идрицк қаласын алып, 1000-нан астам елді пункттерді жаудан босатты».
Тап осы шайқаста ерлігімен көзге түскен 150-інші дивизияға сол жылғы 23-июньде 150-Идрицк атқыштар дивизиясы» деген атақ берілген.