16.пысықтауыш қызметін атқарып тұрған зат есімді көрсетіңіз. а) тұздың емдік қасиеті бар. в) аурудан аяған күштірек. с) шоқпардай кекілі бар қамыс құлақ. d) бес жүздей жұмыскер қосылды. е) анам қалаға кеткен. 17. қатыстық сын есімді табыңыз. а) заңғар в) ақсары с) өнегелі d) ап-аласа е) ымырт 18.
талғаулы салалас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз. а) бірде ұйқы еңсереді, бірде ерік еңсереді. в) қолың қатты дейді, қорқып тұрмын. с) бұл жерде я сен тұрарсың, я мен тұрармын. d) сабырлы олжабектің сасқаны сонша – орнынан атып тұрды. e) ұялғанымнан да бетімнің оты шықты. 19. қиысуды көрсетіңіз. а)
арманның көйлегі в) менің бақытым с) шақырылғандар келді д) еңбекті бағалау е) дүкенге бару 20. көп құрамды төл сөзді тап а) –шыда, енді бірер сағаттан кейін таза ауаға шығамыз,- деп рахым білдірген болды. в) -шырағым, сен емессің, естісің,- деді ұлжан ренжіп: - өзің барсаң бір сәрі. ондай жерге
абайды несіне апарасың? с) абай ділдә сөзін бітіртпей: - қой, ділдә, біржан-менің қонағым,- деді. д) абайділдә сөзін бітіртпей, сабырға шақырды. е) «соламантайға хабар айтсам қайтеді? »- деп ойлады бүркіт 21. іскерлік қарым-қатынас әдебіне жататын тілдік ерекшеліктерді ата. а) іске жауапкершілікпен
қарау, сыпайылық, жағымды сөйлеу, батылдық в) логикалық ой-өрісінің жетіспеуі с) пікір алысқалы отырған ісін, тақырыбын жетік білмеу. д) сөз мағынасын түсінбеу, көп сөздік е) жігерсіздік, ұялшақтық 22. қай сөйлемде сан есім емлеге сай жазылған? а) 1845-жылы ұлы абай дүниеге келген. в)
жолдастарымның кеткеніне екі үш күн болды. с) сағат 6 ға 10 минут қалған кезде азамат пәтерінен шықты. d) 30-40-тай жиналған екен. е) біз 2-еу едік. 23. орфографиясы бойынша жазылған сөз а) өкпе в) өкпө с) сүлгү д) күрөң е) көңүлсіз 24.жалпылау есімдігі қатысқан сөйлемді табыңыз. а) ешкімге тіл
қатушы болма. в) саған тай сатып әперемін. с) өзің үлкен, қылығың--шаға d) еріншектік –күллі дүниедегі өнердің дұшпаны е) әрбір жинақылықтың түбі - кеніш 25. сөздің көп мағыналылығын лексиканың қай саласы зерттейді? а) лексикология в) семасиология с) фразеология d) ономосиология е) терминология
26.сын есімнің салыстырмалы шырай түрінен жасалған анықтауышты табыңыз. а) сәл кішілеу қара көзі тесіле қарады. в) ормандағы шиенің піскен кезі еді. с) қандай ақылды әрі сүйкімді . d) ол - қызметіне шексіз адал жан. е)аттар – бауырынан жараған, қуса жететін, қашса құтылатын жүйріктер. 27. толықтауыш
қызметіндегі сан есімді табыңыз. а) ң жартысы тарады. в) жиырма бес қайта айналып келмес. с) екіні, онды беске көбейт d) сендер төртеусіңдер. е) үшеуі жамырай сәлем берді. 28.анықтауыш қызметнде тұрған есімдіктің қай түрі? өз елім-өлең төсегім. а)жалпылау в) сілтеу с) сұрау d) белгісіздік е) өздік
29. төл сөз қатысып тұрған сөйлемді көрсетіңіз. а) ақылды қарттан нақыл шығады. в) ол әбіш туралы естігенін түгел баяндаған еді с) талаптың мініп тұлпарын, тас қияға өрледің d) ақылды қария жазып қойған хатпен тең. е) «бұл үйдің жаны нешеу? » - деп сұрады итбай. 30. төл сөздің автор сөзінен соң
орналасып тұрған түрін көрсетіңіз. а) –«япырай, мықты екенсіз, ақсақал,» - деді байжан в) –«бәрекелді, мына ауыл алтыбақан құрып жатыр екен,» - деді ербол. с)м.горький былай деген екен: «кітап – білім бұлағы». d)абай: «ғылым таппай мақтанба,»-деген. е) –«емтихан оңай болмайды», - деді ұстаз
Төле Әлібекұлы (1663 – 1756) – қазақтың қоғам қайраткері, шешен, Ұлы жүздің бас биі, Қазыбек, Айтеке бидің қолдауымен үш жүзге төбе би болып сайланған. Артында "бүтін билікке Төле би жеткен" деген сөз қалған тарихи тұлға. "Жеті жарғыны" жасаушылардың бірі. Әлібекұлы Төле бидің атасы Құдайберді би Есім хан мен Тұрсын хан егесі кезінде Есім ханды қолдаған (Қазыбек бек Тауасарұлының "Түп-тұқияннан өзіме дейін" кітабынан). Яғни Есім хан тұсындағы, халық аузында "Есім ханның ескі жолы" атанып кеткен қазақ халқының заңдар жинағын құрастыруға қатысқан билердің бірі деп айтуға толық негіз бар. Өз заманында Қазақ хандығының тұтастығы үшін күрескен қайраткер! Төле би өз халқының шешендік-поэтикалық өнерінің дәстүрлерін жастайынан бойына сіңіріп өскен, зерделі, сауатты адам болған. 15-20 жасынан билердің бас қосқан жиналысына қатысып, өзінің әділдігі мен шешендік өнері арқасында таныла бастайды. Төле бидің даналығы, шешендік тапқыр сөздері, мақал-мәтел, нақылдары ел арасына мол таралған.